۰

اجتماعی / فرهنگی هنری

قلندر سقز، روستایی گمنام که بر روی گنج خوابیده است

مرداد ۱۴, ۱۳۹۶ در ۱۱:۲۰ قبل از ظهر توسط

قلندر سقز، روستایی گمنام که بر روی گنج خوابیده است

روستای قلندر در ۳۰ کیلومتری شهرستان سقز، مسیر کانی نیاز بطرف سد لگزی، برروی مسیر بوکان- تکاب قرار گرفته است.

به گزارش سقز نیوز، این روستا دارای پتانسیل ها و آثار تاریخی و گردشگری بسیار غنی و باارزش و دارای ۱۲۰ خانوار و حدود ۶۰۰ نفر جمعیت است و در نزدیکی سد قرار دارد، دارای امکانات آب، برق، گاز، خانه بهداشت، مدرسه ابتدایی و متوسطه اول، شرکت تعاونی است و بیشتر مردم به کشاورزی و دامداری و بعضی فصول سال به ماهیگیری مشغولند.

مردم روستا بسیار صمیمی، مهمان نواز، دارای فرهنگ غنی در برخورد با میهمانان و قانع می باشند، هرچه سوال پرسیدیم چند خواسته بیشتر نداشتند: ۱- اسفالت ۴ کیلومتر باقی مانده جاده این روستا از مسیر کانی نیاز؛ نکته جالب توجه این است بعلت نامناسب بودن این چند کیلومتر از جاده روستا، اکثر ساکنان برای تامین کالاها و مایحتاج عمومی به شهر بوکان مراجعه می کنند و بیشتر برای کارهای اداری به سقز می آیند و یا گاهاً مجبور می شوند برای آمدن به سقز، ابتدا به بوکان رفته و از مسیر بوکان به سقز بیایند که مسیری ۶۰ کیلومتری است.

۲- افزایش سهم کشاورزان از آب سد برای توسعه کشاورزی و آبیاری زمین های دیم

۳- انجام فاز دوم طرح هادی روستا توسط بنیاد مسکن

۴- در صورت امکان راه اندازی دوره متوسطه دوم در این روستا

۵- ارائه تسهیلات و حمایت های بانکی ارزان قیمت و مناسب جهت اشتغال زایی و یا تثبیت شغل روستائیان

۶- تسهیل گری در بیمه تامین اجتماعی کشاورزان و همچنین پرداخت اصولی و به موقع خسارات کشاورزان و دامداران توسط صندوق بیمه محصولات کشاورزی

اما باید گفت: این روستا مظلوم و مورد غفلت واقع شده، روستایی که مملو از آثار تاریخی و کم نظیر همچون: حمام تاریخی قلندر و عمارت تاریخی “فیض اله بیگی” و در جوار دریاچه و سد بزرگ لگزی  می باشد و عملاً روی گنج خوابیده است، در سایه کم توجهی مسئولان شهرستان و استان در گذشته، دهیار و شورای روستا، فعالان فرهنگی و حتی اهالی رسانه تاکنون نتوانسته بصورت شایسته ای از این پتانسیل ها و فرصت ها استفاده بنماید.

عمارت فاتح فیض اله بیگی

عمارت فاتح فیض اله بیگی دارای عرصه ای به مساحت ۲ هزار متر مربع و حیاط بزرگ با آبنما و فضاهای جنبی است که در ۲ طبقه ساخته شده و بنا دارای ایوان بلند با ۱۰ ستون چوبی در نمای اصلی احداث شده است و از جمله تزئینات این بنا می توان به تزئینات چوبی و درب و نرده ها اشاره کرد.

این بنا متعلق به اوایل دوره قاجار بوده که توسط خاندان فیض اله بیگی از طوایف مشهور منطقه ساخته شده و در فهرست آثار ملی ثبت شده که دارای دیوارهای پهن و دارای استحکام با مصالح سنتی همچون خشت، آجرنسوز، سنگ، چوب، ملات ساروج و… بوده، دارای ده ها اتاق نشیمن، استراحت، آشپزخانه، مهمانسرا، اتاق جلسات دارای ۶ ضلع و مشرف به کل روستا و… است.

در سال ۱۳۹۰ اقداماتی برای مرمت، ساماندهی و استحکام بخشی این عمارت تاریخی انجام شده که این مرمت ها شامل سبک سازی سقف، تعویض بخشی از تیرهای فرسوده سقف، استحکام بخشی دیوارها و پایه های ستونی بوده است.

اما بررسی های میدانی نشان می دهد که این عمارت تاریخی نیاز به مرمت اضطراری و ویژه دارد و باید اقدامات اساسی جهت ساماندهی، مرمت، احیا و بازسازی آن صورت بگیرد و از تخریب آن جلوگیری شود و نباید فرصت را از دست داد.

انطباق عمارت با اصول علمی معماری و جغرافیایی

دکتر ادریس عبودی دانش آموخته برنامه ریزی روستایی معتقد است: عمارت قلندر از نظر مکان یابی جغرافیایی و اصول معماری همچون: اشرافیت، نورگرایی، امنیت، محرمیت، اقتدار، عدالت و…یک اثر ممتاز است که اکثر شاخص های علمی در ساخت آن رعایت شده و میراث گرانبهایی است که لازمست هرچه زودتر احیا و اسماندهی شود.

حمام تاریخی قلندر

حمام قلندر که نام و وجه تسمیه آن از نام محل روستای قلندر واقع در شهرستان سقز گرفته شده و از بناهای عمومی متعلق به آن روستا می باشدکه تاریخ ساخت آن متعلق به اواخر دوره حکومت  قاجاریه در ایران و توسط خاندان فیض اله بیگی از طوریف مشهور منطقه احداث شده است.

 از ویژگی های بارز احداث بنای حمام قلندر هم تراز بودن کف بنا با معابر و زمین های اطراف می باشد که در نوع خود با توجه به شرایط اقلیمی و مقایسه با غالب حمام های هم دوره ساخت و احداث آنها در زیر زمین قابل بررسی و تامل می باشد.

ورودی، هشتی، بینه، سربینه، گرمخانه، میاندر، سرویسهای بهداشتی، خلوتی و خزینه عناصر تشکیل دهنده این بنا است و به گفته افراد کهنسال روستا در داخل حمام نقاشی های وجود داشته که امروز اثری از آنها باقی نمانده است.

 دیوارها و کرسه چینی آن با چیدمانی بسیار منظم تا ارتفاع مورد نیاز اقلیم توسط سنگ های لاشه و قلوه بنا شده است و سقف این بنا با قوس ها و سیستم طاق و گنبد بنا شده است. مصالح مصرفی بنا کاملاً بوم آورد بوده و از ساده ترین مصالح در دسترس یعنی سنگ، آجر، خشت نسوز، ملات ساروج و… در ساخت این حمام استفاده شده است.

این حمام تاریخی سال ها مورد بی توجهی قرار گرفته بود و وضعیت اسفباری داشته، به طوریکه اهالی روستا می گویند بخش عمده ای از سقف آن فروریخته و به زباله دان تبدیل شده بود، اما ثبت ملی آن روند بازسازی آن را تا حدودی تسهیل نموده است و شروع اقدامات بازسازی و ساماندهی آن امیدوارکننده است و باید از متولیات امر یعنی میراث فرهنگی و پیمانکار و دست اندرکاران موضوع تشکر نمود و لازمست با جدیت کار را ادمه دهند.

 بهرحال این حمام بسیار جالب توجه و به لحاظ معماری، بزرگی و نیز قسمت های مختلف با بسیاری از حمام های تاریخی شهرهایی مثل تبریز، زنجان، کاشان و… برابری می کند.

اقدامات انجام شده برای احیا، مرمت و بازسازی عمارت و حمام تاریخی قلندر

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان سقز گفت: این ۲ اثر تاریخی ثبت ملی شده و برنامه های جدی برای احیا و ساماندهی آنها شروع شده، مرمت حمام قلندر از محل اعتبارات ملی با اعتبار یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون ریال هم اکنون توسط پیمانکار بخش خصوصی در حال انجام است.

حمید گلالی پور خاطرنشان ساخت: برای مرمت عمارت تاریخی فاتح فیض اله بیگی نیز رایزنی های جدی صورت گرفته و فرماندار ویژه سقز قول اختصاص ۳ میلیارد ریال اعتبار از محل تملک دارائی های سرمایه ای استان جهت بازسازی و احیای این بنا داده و امیدواریم از سوی استان نیز اعتباراتی به آن اختصاص یابد و بتوانیم کلیه مراحل مرمت و ساماندهی ۲ بنا را ظرف امسال و سال آینده انجام بدهیم.

ضرورت تبدیل قلندر به روستای هدف یا محور گردشگری

روستای قلندر دارای موقعیت جغرافیایی و پتانسیل تاریخی و طبیعی مناسبی برای تبدیل شدن به روستای هدف یا محور گردشگری است.

وجود بناهای تاریخی همچون: عمارت فیض اله بیگی و حمام تاریخی، آثار طبیعی گردشگری و همجواری با دریاچه سد لگزی، ظرفیتی مهم برای توسعه گردشگری از جمله بوم گردی و رونق اقتصادی روستا است، مسیر دسترسی آن از سقز یعنی مسیر کانی نیاز به دلیل همجواری دارای جاذبه های زیادی بوده و بواسطه قرار گرفتن برروی جاده اصلی بوکان- شائین دژ و تکاب اهمیت آن دوچندان می باشد. لذا برنامه ریزی برای تبدیل آن به روستای هدف یا محور گردشگری کمک مناسبی به رونق کسب و کار، اشتغال زایی، عمران روستایی و… در این منطقه است. گزارش: فردین مصطفایی

برچسب‌ها, , , ,

پاسخ دهید